Aandelenfusie

De aandelenfusie is sprake wanneer een AB houder zijn (in privé gehouden) aandelen overdraagt aan een in Nederland gevestigde vennootschap tegen uitreiking van aandelen. We spreken dan van een aandelenruil. Er zijn een aantal voorwaarden. Door deze uitreiking van aandelen (of winstbewijzen) verwerft de holding een meerderheid van de stemrechten in de overgenomen werk BV. En indien er reeds sprake was van een belang van meer dan 50%, moet dit belang worden uitgebreid. De aandelen worden overgenomen tegen uitreiking van aandelen in de holding aan de overdragende AB houder. Een veel gemaakte denkfout hierbij is dat de holding een werkmaatschappij opricht de onderneming (het bedrijf) overneemt. Een dergelijke herstructurering is echter een bedrijfsfusie: de verkoop van het bedrijf door de werkmaatschappij is fiscaal belast voor wat betreft de fiscale reserves en de goodwill. Er mag sprake zijn van een bijbetaling tot maximaal 10% van de nominale waarde van de (uit te reiken) aandelen. Dit maakt het mogelijk om eventuele afrondingsverschillen te vereffenen. Deze kan ontstaan door verschillen tussen de marktwaarde en de nominale waarde van over te nemen en uit te reiken aandelen. Een grens van 10% wordt gesteld: dit vormt namelijk een onbelaste uitkering van vervreemdingswinst aan de AB houder. De aandelenfusie mag niet in overwegende mate gericht zijn op het ontlopen of uitstellen van een belastingheffing.

Duidelijk is dat de laatste bepaling een bron van discussie oplevert. Er moeten zakelijke belangen spelen: herstructurering of rationalisering van activiteiten van de bij de fusie betrokken rechtspersonen. Of moet duidelijk zijn dat de aandelenfusie niet primair gericht is op het ontlopen of uitstellen van belasting. De wetgever wil natuurlijk misbruik van de regeling tegengaan. Maar de misbruikbepalingen zijn niet altijd op alle punten duidelijk. Het ontlopen van een acute heffing IB box 2 door de –kort voorafgaande aan een de verkoop- toepassing van een aandelenfusie zal zeker ook fiscaal kwetsbaar zijn.

De aandelenfusiefaciliteit is in het algemeen een faciliteit die ingezet kan worden om te komen tot een holdingstructuur. Natuurlijk dreigt hier steeds het vermoeden van het ontlopen of uitstellen van belastingheffing. Wanneer een ondernemer zijn –in privé gehouden- aandelen, kort voor de overdracht aan een overnemer, onder toepassing van de aandelenfusiefaciliteit overdraagt aan een holding, zal dit kwetsbaar blijken. De aandelenfusie wordt dan toegepast om belastingheffing uit te stellen. Formeel zijn er geen termijnen gesteld waarbinnen een daaropvolgende overdracht door de holding mag plaatsvinden. Praktisch gezien lijkt een termijn van drie jaar voldoende lang om het vermoeden van belastingontwijking te voorkomen.

©BBO&F